Yüzde Güneş Lekesi Nasıl Geçer? Yanak, Burun ve Şakak

Yüzde güneş lekesi, en çok yanak, elmacık kemiği, burun sırtı, şakak ve alında görülen, düz ve kahverengi pigment lekeleridir. Kendiliğinden geçmez; kremler sınırlı açılma sağlar. Uygun adaylarda pigmente yönelik lazerle tüm yüzdeki lekeler tek seansta ele alınabilir. Lekeler birkaç gün içinde kabuk bağlayıp 7–14. günde dökülür, sonuç 4–6. haftada değerlendirilir.

Yüzde güneş lekesi neden bu kadar sık görülür?

Yüz, vücudun yıl boyunca en çok güneş alan bölgesidir. Kollarınızı ve sırtınızı kıyafetle örtebilirsiniz, ama yüzünüz neredeyse her gün açıktır. Yürürken, araç kullanırken, pencere kenarında otururken, hatta bulutlu havalarda bile yüz ultraviyole ışınlarına maruz kalır. Bu sürekli ve düşük yoğunluklu etki, yıllar içinde birikerek pigment hücrelerinin belirli noktalarda fazla çalışmasına yol açar.

Yüzün çıkıntılı bölgeleri bu etkiden daha çok payını alır. Elmacık kemikleri, burun sırtı, alın ve şakaklar güneş ışığını daha dik açıyla karşıladığı için yüzdeki güneş lekesi çoğunlukla bu noktalarda başlar. Saçın kapattığı veya gölgede kalan bölgelerde ise leke daha az görülür.

Güneş koruyucunun yanlış kullanımı da önemli bir etkendir. Sabah bir kez sürülüp gün boyu yenilenmeyen, şakak ve kulak önü gibi kenar bölgelere ulaşmayan koruyucu, tam koruma sağlamaz. Bu yüzden birçok kişide lekeler yüzün ortasından çok kenarlarında yoğunlaşır.

Yaşla birlikte cildin yenilenme hızı da yavaşlar. Gençlikte birkaç haftada atılan pigment, ileri yaşlarda daha uzun süre yüzeyde kalır. Bu nedenle 20'li yaşlarda fark edilmeyen güneş hasarı, 30'lu ve 40'lı yaşlarda yüzde belirgin lekeler olarak ortaya çıkar. Ayrıca hormonal değişimler, bazı ilaçlar ve parfümlü ürünlerin güneşle birlikte kullanılması da yüzdeki pigment dengesini etkileyebilir. Yüzde güneş lekesi olan birçok kişi, lekelerin bir anda çıktığını düşünür; oysa çoğu zaman yıllardır birikmekte olan bir sürecin görünür hâle gelmesi söz konusudur.

Yüzde güneş lekesi hangi bölgelerde görülür?

Yüz güneş lekesi her bölgede biraz farklı davranır ve tedavi planı bu farkı dikkate alır.

Yanakta ve elmacık kemiğinde güneş lekesi

En sık görülen bölgedir. Lekeler genellikle tek tek, sınırları belirgin ve farklı boyutlardadır. Yanakta güneş lekesi melazmayla en çok karıştırılan tablodur; melazma bu bölgede daha geniş, simetrik ve sınırları silik bir görüntü verir. Ayrım doğru yapılmazsa uygulama sonrası beklenmeyen koyulaşma görülebilir.

Burunda güneş lekesi

Burun sırtı ve burun kanatları, güneşi en dik açıyla alan bölgelerdendir. Bu nedenle burunda güneş lekesi oldukça yaygındır. Gözlük kullananlarda gözlüğün oturduğu çizgide de ton farkı oluşabilir. Burun bölgesinin cildi yağlı ve gözenekli olabileceği için iyileşme döneminde nemlendirmeye dikkat etmek gerekir.

Şakakta ve alında güneş lekesi

Şakaklar, güneş koruyucunun en çok atlandığı yerlerdendir. Alın ise özellikle saç çizgisi gerilemiş erkeklerde ve şapka kullanmayanlarda geniş bir güneş yüzeyi oluşturur. Alın lekeleriyle ilgili ayrıntıları ayrı bir yazımızda ele aldık.

Göz altı ve göz çevresi

Göz altı güneş lekesi, göz çevresindeki ince cilt nedeniyle daha temkinli bir yaklaşım gerektirir. Göz altındaki her koyuluk güneş lekesi değildir; damar yapısı, ince cilt veya genetik halkalar da benzer bir görüntü verir. Göz çevresinde uygulama yapılırken gözler mutlaka koruyucu kapakçık veya gözlükle korunur.

Yüzdeki güneş lekesini diğer lekelerden nasıl ayırırsınız?

Yüzdeki her kahverengi leke aynı tedaviye yanıt vermez. Tedavi planından önce lekenin türünü anlamak gerekir. Genel hatlarıyla:

• Güneş lekesi: Düz, sınırları belirgin, tek tek veya kümeler hâlinde; kışın tamamen kaybolmaz.
• Çil: Daha küçük, çok sayıda, genetik eğilimli; kışın belirgin şekilde açılır.
• Melazma: Yanak, alın ve üst dudakta simetrik, geniş, sınırları silik; hormonal etkilerle tetiklenir.
• Sivilce sonrası leke: Daha önce iltihaplı sivilce bulunan noktalarda, çoğunlukla çene ve yanak hattında.
• Kabarık kahverengi lekeler: Yüzeyden kabarık, pürüzlü veya yağlı görünümlü lekeler farklı bir oluşum olabilir ve hekim değerlendirmesi gerektirir.

Renk, şekil veya boyut değiştiren, kanayan ya da kaşınan bir leke ise hangi gruba benzerse benzesin önce dermatoloji muayenesiyle değerlendirilmelidir.

Yüzde güneş lekesi tedavisi nasıl yapılır?

Yüzde güneş lekesi tedavisinde amaç, lekeli noktalardaki fazla pigmenti hedeflerken çevredeki sağlıklı cilde zarar vermemektir. Pigmente yönelik lazer bu açıdan seçici çalışır: ışık, koyu pigment tarafından emilir ve lekeli noktada etkisini gösterir.

Uygulama genellikle şu sırayla ilerler:

1. Yüz temizlenir ve makyaj, krem kalıntıları alınır.
2. Lekeli bölgelere lokal anestezik krem uygulanır ve etki etmesi beklenir.
3. Gözler koruyucu kapakçık veya gözlükle korunur.
4. Lazer, lekelere tek tek hedeflenerek uygulanır; leke anında griye ya da beyaza döner.
5. İşlem sonunda yüz rahatlatıcı bakımla soğutulur ve güneş koruyucu sürülür.

Tüm yüz uygulaması lekelerin yoğunluğuna göre yaklaşık 30–60 dakika sürer. Uygun adaylarda yüzdeki tüm güneş lekeleri tek seansta ele alınır. Çoğu kişi ertesi gün işine döner; ancak birkaç gün boyunca lekelerin koyu ve kabuklu görüneceğini hesaba katmak gerekir. Sürecin tüm detayları için güneş lekesi tedavisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Tedaviden sonra yüzünüzde neler olur?

İlk iki gün hafif kızarıklık ve sıcaklık hissi olabilir. Ardından lekeler, işlemden öncekinden daha koyu bir görünüm alır. 2. ile 7. gün arasında bu koyulaşmış noktaların üzerinde kahve telvesine benzeyen ince kabuklar oluşur. Yüzde bu kabuklar, özellikle yanak ve burunda, yakından bakıldığında fark edilir; uzaktan ise çillenmiş bir görüntü gibi durur.

Kabuklar 7–14. günler arasında kendiliğinden dökülür. Altından çıkan cilt ilk başta biraz pembe ya da çevreye göre açık olabilir. Bu ton farkı haftalar içinde dengelenir. Nihai sonuç 4–6. haftada değerlendirilir.

Bu dönemde yüz için özellikle şunlara dikkat edin:

• Kabukları kesinlikle koparmayın; yüz yıkarken ovalamadan, avuç içiyle nazikçe yıkayın.
• Kabuklu noktalara makyaj yapmayın; kapatıcı kullanmak isterseniz kabuklar döküldükten sonra hekiminize danışın.
• Güneş koruyucuyu her sabah ve gün içinde yenileyerek kullanın.
• İlk iki hafta peeling, asit ve retinol içeren ürünlere ara verin.

Kabuk koparmak, yüzde geçici koyulaşma riskini artıran en yaygın hatadır.

Yüzde güneş lekesi tedavisine kimler uygun değildir?

Bazı durumlarda tedavi ertelenir. Hamilelik ve emzirme döneminde estetik lazer uygulamaları önerilmez. Son haftalarda güneşlenmiş, bronz bir yüzde lazer ertelenir; cildin eski tonuna dönmesi beklenir. Son aylarda isotretinoin kullanmış olanlarda uygulamanın ne zaman yapılabileceğine hekim karar verir. Yüzde aktif uçuk, sivilce iltihabı veya açık yara varsa bunların iyileşmesi beklenir.

Melazmanın eşlik ettiği yüzlerde ise plan değişir. Melazmalı bölgeler daha düşük enerjiyle, aralıklı seanslarla ve güçlü bir güneş koruma programıyla ele alınır. Agresif bir uygulama melazmayı daha da koyulaştırabilir. Melazma şüphesi varsa melazma tedavisi sayfamızda yaklaşımımızı ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Yüzdeki güneş lekelerinin tekrar etmemesi için ne yapmalı?

Lazerle açılan leke aynı şekilde geri dönmez; ancak yüzünüz güneşe aynı tepkiyi vermeye devam eder. Yeni lekelerin oluşmasını önlemek için yüz bakım rutininizde güneş korumasını merkeze almanız gerekir.

Her sabah geniş spektrumlu, en az SPF 30, tercihen SPF 50 bir koruyucu kullanın. Koruyucuyu yüzün ortasıyla sınırlı tutmayın; şakaklara, kulak önüne, saç çizgisine ve boyna da uygulayın. Dışarıdaysanız koruyucuyu 2–3 saatte bir yenileyin. Uzun süre güneşte kalacaksanız geniş kenarlı şapka ve güneş gözlüğü kullanın. Araç kullanırken yan camdan gelen ışığın da yüzün bir tarafında leke oluşturabileceğini unutmayın.

Bu alışkanlıklar, tedaviden elde edilen sonucun uzun süre korunmasının en etkili yoludur.

Yüz için doğru planı nasıl belirlersiniz?

Yüzdeki lekelerin her biri farklı bir hikâyeye sahip olabilir: bazıları güneş lekesi, bazıları çil, bazıları melazma ya da sivilce sonrası leke olabilir. Doğru plan, bu lekelerin tek tek değerlendirilmesiyle başlar. Şişli'deki kliniğimizde yapılan ön değerlendirmede lekenin türü ve derinliği belirlenir, hangi bölgelerin tek seansta ele alınabileceği ve hangilerinin farklı bir yaklaşım gerektirdiği açıkça konuşulur.

Değerlendirmede ayrıca günlük hayatınız da dikkate alınır. Yoğun iş temposu olan, sık toplantıya giren veya yakın zamanda önemli bir etkinliği bulunan kişiler için uygulama tarihi, kabuklanma döneminin en uygun zamana denk gelmesi gözetilerek planlanabilir. Yaz tatili öncesinde yapılacak bir uygulamada ise güneşten korunma imkânınız birlikte değerlendirilir.

Benzer yüz lekelerinde elde edilen değişimi görmek isterseniz öncesi ve sonrası sayfamızda danışanlarımızın onayıyla paylaşılan rötuşsuz örnekleri inceleyebilirsiniz.